Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ sớm: Nhận biết nhanh với quy tắc F.A.S.T

Quy tắc F.A.S.T là bộ tiêu chuẩn y khoa quốc tế giúp nhận biết nhanh 4 dấu hiệu đột quỵ cấp tính bao gồm: Face (Mặt biến dạng), Arms (Tay yếu liệt), Speech (Nói ngọng) và Time (Thời gian cấp cứu). Việc phát hiện sớm và gọi cấp cứu ngay lập tức giúp bảo vệ tế bào não, quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống sót và khả năng phục hồi của bệnh nhân.

Quy tắc FAST là gì? Các dấu hiệu đột quỵ cốt lõi cần ghi nhớ

Thời gian chính là yếu tố quyết định. Mỗi phút trôi qua sau khi đột quỵ khởi phát, có khoảng 2 triệu tế bào não chết đi. Quy tắc F.A.S.T giúp nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ để người bệnh được cấp cứu kịp thời. 

F (Face) – Sự mất cân đối ở cơ mặt

Quan sát lâm sàng cho thấy dấu hiệu sớm nhất thường xuất hiện ở vùng mặt. Một bên mặt của người bệnh có biểu hiện rủ xuống, xệ rõ rệt. Khi bạn yêu cầu người bệnh mỉm cười, nụ cười sẽ bị lệch, nhân trung méo sang một bên.

A (Arms) – Yếu liệt hoặc mất cảm giác tay chân

Người bệnh đột ngột không thể cử động hoặc cảm thấy tê bì ở một bên cánh tay hoặc chân. Cách kiểm tra: Yêu cầu bệnh nhân giơ cả hai tay lên cao cùng lúc. Nếu một bên tay tự động rơi xuống hoặc không thể nâng lên, đó là dấu hiệu yếu liệt cơ bắp do tổn thương thần kinh trung ương.

S (Speech) – Rối loạn ngôn ngữ và phát âm

Tổn thương não ảnh hưởng trực tiếp đến trung khu ngôn ngữ. Bệnh nhân có thể nói ngọng, líu lưỡi, dùng sai từ hoặc hoàn toàn không thể lặp lại một câu nói đơn giản.

T (Time) – Thời gian là não bộ

Nếu nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào kể trên (F, A, S), ngay cả khi chúng chỉ thoáng qua, hãy gọi cấp cứu y tế ngay lập tức. Dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) chỉ ra rằng việc tiếp cận y tế trong vòng 3 giờ đầu tiên (thời gian vàng) làm tăng cơ hội điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết.

Những cảnh báo đột quỵ sớm và âm thầm khác

Bên cạnh F.A.S.T, bệnh nhân có thể gặp các cảnh báo đột quỵ không điển hình. Dưới sự giám sát của chuyên gia y tế, cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau: 

• Đau đầu dữ dội đột ngột: Cơn đau xuất hiện như búa bổ mà không có nguyên nhân rõ ràng, đôi khi kèm theo nôn mửa.
• Mất thị lực: Mờ mắt, tầm nhìn mờ cản trở ở một hoặc cả hai mắt.
• Mất thăng bằng: Chóng mặt đột ngột, loạng choạng, mất khả năng phối hợp vận động tay chân.

Cách nhận biết đột quỵ thoáng qua (TIA) so với đột quỵ cấp tính

Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) là một dạng “đột quỵ nhỏ”, diễn ra khi lưu lượng máu lên não bị tắc nghẽn tạm thời. Cách nhận biết đột quỵ TIA là các triệu chứng F.A.S.T sẽ tự biến mất trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ trong tương lai và cần được thăm khám sớm.

Xử trí khẩn cấp: Những nguyên tắc sinh tồn

Khi phát hiện người có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần thực hiện sơ cứu đúng cách và nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế. Một số sai lầm trong sơ cứu có thể làm chậm thời gian tiếp cận điều trị chuyên khoa.

• Làm ngay:
  • Gọi ngay hotline cấp cứu 115 hoặc đường dây nóng của bệnh viện gần nhất có khả năng can thiệp đột quỵ.

• Ghi nhớ chính xác thời điểm các triệu chứng đầu tiên xuất hiện để báo cho bác sĩ.
• Đặt bệnh nhân nằm nghiêng an toàn để tránh nôn sặc vào đường thở.

• Tuyệt đối KHÔNG làm:

• Không tự ý cho người bệnh uống thuốc hạ huyết áp hay aspirin.
• Không cạo gió, chích máu mười đầu ngón tay. Việc này không có cơ sở khoa học và làm lỡ mất thời gian vàng.

Tầm soát não bộ: Chủ động đánh giá nguy cơ đột quỵ với công nghệ hiện đại tại TOMEC

Bên cạnh việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo, chủ động tầm soát sức khỏe giúp đánh giá những yếu tố nguy cơ liên quan đến đột quỵ, đặc biệt ở người có bệnh lý nền hoặc nguy cơ tim mạch.

Tại Hệ thống Y khoa Công nghệ cao TOMEC, Gói tầm soát đột quỵ kết hợp chụp MRI não – mạch não 3.0 Tesla với CT tính điểm vôi hóa động mạch vành, siêu âm Doppler tim và động mạch cảnh, đánh giá xơ vữa động mạch cùng các xét nghiệm liên quan.

Hệ thống máy chụp cộng hưởng từ MRI 3.0 Tesla (Mỹ) tân tiến tại Tomec

Trong đó, hệ thống MRI SIGNA™ Pioneer 3.0 Tesla của GE HealthCare (Mỹ) tích hợp công nghệ AI, hỗ trợ khảo sát cấu trúc não và mạch máu não mà không sử dụng tia X. Bên cạnh đó, CT Scanner 128 lát cắt hỗ trợ đánh giá vôi hóa động mạch vành, cung cấp thêm thông tin về nguy cơ tim mạch.

Dựa trên kết quả kiểm tra, bác sĩ tư vấn hướng theo dõi và kiểm soát các yếu tố nguy cơ phù hợp, góp phần chủ động bảo vệ sức khỏe não bộ và tim mạch.

Đăng ký tư vấn tầm soát đột quỵ tại đây:

Thông tin liên hệ Hệ thống Y khoa Công nghệ cao TOMEC:

• Địa chỉ: 36-38 Lê Văn Hưu, Hà Nội.
• Hotline: 1900 886 886 / 086 993 6688
• Website: www.tomec.vn